Oldingi darsda biz type narrowing bilan null muammosini hal qildik. Endi esa TypeScript da yanada oson usullar bor:

  • Non-null assertion (!)
  • Optional chaining (?.)

📌 1. Non-null assertion (!)

Ba'zan siz aniq bilasizki qiymat null emas, lekin TypeScript baribir shubhalanadi. Masalan:

const inputEl = document.getElementById("user-name")

Type:

HTMLElement | null

📌 Muammo

inputEl.value // ❌ error

📌 Yechim — ! ishlatamiz

inputEl!.value

📌 Bu nimani anglatadi?

! → "Ishon, bu null emas"

Ya'ni siz TypeScript ga aytyapsiz:

“Men aniq bilaman, bu yerda null bo‘lmaydi”


📌 Eslatma (MUHIM ⚠️) Agar aslida qiymat null bo‘lsa:

inputEl!.value

❌ runtime error beradi Shuning uchun: 👉 faqat 100% ishonch bo‘lsa ishlatish kerak

📌 2. Optional Chaining (?.)

Agar siz xavfsiz tekshirishni xohlasangiz, ?. ishlatiladi.

📌 Misol

const inputEl = document.getElementById("user-name") console.log(inputEl?.value)

📌 Bu nima qiladi?

agar inputEl mavjud bo‘lsa → value ni oladi agar null bo‘lsa → undefined qaytaradi

📌 Oddiy qilib

inputEl?.value

≈

if (inputEl) { inputEl.value }

📌 Farqi


📌 Yana misollar

🔹 Object bilan

const user = { name:"Ali", address: { city:"Tashkent" } } console.log(user.address?.city)

🔹 Agar yo‘q bo‘lsa

constuser= {} console.log(user.address?.city)// ❌ error bermaydi

Natija:

undefined

🎯 Xulosa

  • ! → “bu null emas” deb majburan aytamiz
  • ?. → xavfsiz tekshirib ishlatamiz

💡 Qachon qaysi biri?

  • Agar aniq ishonch bo‘lsa → !
  • Agar xavfsiz kod yozmoqchi bo‘lsangiz → ?.